Een roodbruine sintelkegel op de hellingen van de Etna, met donkere lavavelden en de vlakte ver beneden

Wandelen op de Etna: de paden die je zelf kunt lopen, en waar je een gids nodig hebt

Gepubliceerd 15 november 2026 · Onafhankelijke gids

Ja, je kunt op de Etna wandelen zonder gids, en een aantal van de mooiste wandelingen op de vulkaan zijn kort, gemarkeerd en gratis. Het Etna-park onderhoudt een netwerk van genummerde paden op alle kanten van de berg, van een natuurrondje van een uur tussen de pijnbomen tot een hooggelegen route van 34 km waar je twee of drie dagen over doet. Wat je niet zelf kunt doen, is de topzone in lopen: boven 2.920 m aan de zuidkant en 2.990 m aan de noordkant mogen de topkraters alleen bezocht worden onder begeleiding van gekwalificeerde gidsen.

Deze gids kiest de paden die de moeite waard zijn, geeft voor elk de cijfers van het park zelf (lengte, stijging, tijd en moeilijkheidsgraad) en legt uit waar de grens ligt tussen zelfstandig wandelen en wandelen met een gids.

Hoe het padennetwerk van de Etna werkt

Volgens het Etna-park lopen de paden grotendeels over recente en historische lavastromen, door bossen, over kale grond boven de boomgrens en over oude landbouwgrond, met hellingen die vaak wisselen. Dat laatste weegt zwaarder dan het klinkt. Een pad dat op de kaart vlak lijkt, kan binnen een paar honderd meter over los vulkanisch zand, scherpe blokkenlava en plotselinge korte klimmetjes gaan.

Een paar vuistregels voordat je een wandeling kiest:

  • De paden zijn genummerd. Het park gebruikt nummers in de 700-reeks (737, 704, 723 enzovoort), en dezelfde nummers staan op de wegwijzers en op de padenpagina’s van het park zelf.
  • Elk pad heeft een moeilijkheidsgraad. Het park deelt ze in van laag (T), via gemiddeld (E) en gemiddeld-hoog (E), tot hoog (E of EE). Met graad EE moet je echt voorzichtig zijn.
  • Sommige paden zijn gesloten. Paden die het park aanmerkt als “niet in gebruik” zijn gesloten voor publiek, vaak omdat lava of erosie het terrein heeft veranderd.
  • Kaarten verouderen snel. Door de vele uitbarstingen verandert het terrein steeds, met nieuwe kegels en lavavelden, dus kaarten in de winkel kunnen achterhaald zijn. Kijk voor vertrek op de padenpagina’s van het park zelf.

Het korte antwoord: welke wandeling voor wie

Wandeling Kant Lengte Stijging Tijd Graad volgens het park
Silvestri-kraters Zuid Kort rondje vanaf de parkeerplaats Weinig 20 minuten naar de bovenste kraterrand Makkelijk pad naar de onderste krater
Monte Nero degli Zappini (782) Zuidwest Rondje van 3 km 130 m 1 uur Laag (T)
Schiena dell’Asino (737) Zuidoost 2,54 km 600 m 1–2 uur Gemiddeld (E)
Kraters van 2002 (met gids) Noord Ongeveer 5 km 300 m 2,5–3 uur Makkelijk tot gemiddeld
Grotta dei Lamponi – Grotta del Gelo (726) Noordwest 3,35 km 325 m 2–3 uur Hoog (EE)
Rifugio Citelli – Serracozzo (723) Noordoost 8 km 1.080 m 5–6 uur Gemiddeld-hoog (E)
Canalone della Montagnola (703) Zuid 4,7 km 1.000 m 2–3 uur Gemiddeld-hoog (E)
Pista Altomontana (701) West en noord 34 km 500 m 2–3 dagen Gemiddeld (E)

Heb je maar een halve dag en geen auto, dan liggen de Silvestri-kraters naast de kabelbaan voor de hand. Heb je een auto en een paar uur, dan geeft Schiena dell’Asino je het grootste uitzicht voor de minste moeite. Wil je een echte dag te voet, dan zijn Serracozzo of de Canalone della Montagnola de serieuze opties.

De Silvestri-kraters: de makkelijkste wandeling op de vulkaan

De Silvestri-kraters liggen direct naast het gebied rond Rifugio Sapienza, boven aan de SP92, waar de weg aan de zuidkant ophoudt op 1.910 m. Ze ontstonden bij de uitbarsting die op 9 juli 1892 begon: er opende zich een spleet en daarlangs groeiden vijf kegels op een rij, tussen ongeveer 1.800 en 2.025 m. De bewoners noemen zo’n rij een “bottoniera”, een rij knopen.

Er zijn twee hoofdkegels, op ongeveer 1.900 m:

  • De onderste krater bereik je meestal via een vrij eenvoudig voetpad.
  • De bovenste krater vraagt een zwaardere klim over losse vulkanische grond. Na 20 minuten lopen sta je op de rand.

De SP92 loopt tussen de twee hoofdkegels door, dus je loopt er zo heen vanaf de parkeerplaats of de bushalte. Je hebt geen ticket en geen gids nodig. Op een heldere dag reikt het uitzicht tot aan de Golf van Catania.

Hier zet de AST-bus uit Catania je ook af, dus dit is de wandeling waar de meeste mensen zonder auto uiteindelijk op uitkomen. De bus komt rond 10:15 aan en vertrekt om 16:30 weer bij Rifugio Sapienza, zodat je ruim de tijd hebt voor de kraters, een maaltijd en de kabelbaan als je hoger wilt.

Schiena dell’Asino: de rand van de Valle del Bove

Als er één wandeling op de Etna de rit waard is, dan is het deze. Schiena dell’Asino, “de ezelsrug”, is een kam aan de rand van de Valle del Bove, de enorme hoefijzervormige laagte aan de oostkant van de vulkaan. De naam komt van de zandgrond, waarvan de vorm aan de rug van een ezel doet denken.

Twee manieren om dezelfde wandeling te beschrijven

Voor deze wandeling bestaan twee sets cijfers, en ze beschrijven verschillende dingen:

  • De populaire heen-en-terugwandeling naar de rand. De bezoekerssite van Nicolosi beschrijft die als in totaal ongeveer 5,5 km, zo’n 3 uur heen en terug, met ongeveer 200 m stijging. Je start op ongeveer 1.850 m, komt uit op ongeveer 2.025 m, en bij goed weer en zonder sneeuw geldt de wandeling als makkelijk tot gemiddeld. Je keert langs dezelfde weg terug.
  • Het volledige pad 737 van het park. Het park geeft 2,54 km op met een maximale stijging van 600 m, 1–2 uur, graad gemiddeld (E). Het loopt vanaf de rand verder omhoog langs de gedenksteen voor Malerba op 2.040 m tot de top van La Montagnola, een enorme krater uit 1763 op 2.648 m.

De meeste bezoekers doen de eerste en keren om bij de rand. Het uitzicht daar omvat de hele noordoostflank van de vulkaan en de loodrechte binnenwanden van de vallei.

Naar het startpunt

Vanaf Rifugio Sapienza gaat pad 704 van het park oostwaarts langs de bovenste en onderste Silvestri-krater, en na ongeveer 1 km kom je bij een splitsing op 1.832 m. Hier begint een spoor met een slagboom ervoor: dat is de Schiena dell’Asino. Het eerste stuk klimt door aangeplante pijnbomen over een stenige ondergrond, met hellingen die boven 10% kunnen uitkomen, voordat de bomen plaatsmaken voor zand en vulkanisch gesteente.

Wanneer je beter niet gaat

Het park is daar duidelijk over: loop pad 737 niet bij mist of zware onweersbuien die het zicht wegnemen. Op La Montagnola slaat ook vaak de bliksem in; zo ontstaan daar de holle, glasachtige stenen die fulgurieten heten. Bouwt zich in de middag een onweersbui op, keer dan op tijd om.

Monte Nero degli Zappini: het makkelijke natuurpad

Pad 782 is de rustige optie, en een goede voor gezinnen. Het park geeft het op als een rondje van 3 km met een maximale stijging van 130 m, ongeveer een uur lopen, graad laag (T). Het was het eerste natuurpad dat in Sicilië werd aangelegd, halverwege 1991, en het hoort nog altijd bij de drukst belopen paden van het park.

Het begint op het plateau ten westen van Monte Vetore (1.823 m), op korte afstand van het Grande Albergo dell’Etna, aan de weg omhoog vanuit Nicolosi. In één uur laat het je het meeste zien van wat de lagere hellingen van de Etna interessant maakt:

  • oude en recente lavavelden, met onder meer stromen uit 1985–2001;
  • lavagrotten en hornito’s, de kleine schoorstenen die ontgassende lava opbouwt;
  • “kanonstenen”, kokers van lava die rond boomstammen zijn gestold;
  • grote pijnbomen en de botanische tuin Nuova Gussonea, voordat het rondje zich over een kort stuk weg weer sluit.

Het park raadt het aan in de lente en de herfst, eerder dan in de hete zomer of in de winter, wanneer er vaak plotseling sneeuw valt. De grotten langs het pad zijn de Grotta Gussonea, die gesloten is, en de Grotta di Santa Barbara. Meer over de grotten van de Etna lees je in onze gids over lavagrotten.

De kraters van 2002: de klassieke wandeling aan de noordkant

Aan de noordkant doet bijna iedereen dezelfde wandeling: de tocht van Piano Provenzana naar de kraters van de uitbarsting van 2002. Die uitbarsting begon in de nacht van 26 op 27 oktober 2002 en vaagde het hele toeristische station van Piano Provenzana weg; nu horen de kraters bij de meest bezochte bezienswaardigheden aan de noordkant.

De begeleide versie vanuit Piano Provenzana is ongeveer 5 km met 300 m stijging, tot 2.100 m, met 2,5–3 uur te voet. Je komt langs hornito’s en klimt op de sintelkegels van de “bottoniera” van 2002 om over een kraterrand te lopen. De aanbieder vraagt €30 voor volwassenen (12 en ouder) en €25 voor kinderen van 5–11, met verzameltijden om 10.00 of 16.00 uur en groepen van 4–15 personen.

De noordkant heeft geen kabelbaan, dus buiten het skiseizoen is dit soort wandeling de belangrijkste reden om erheen te gaan. Piano Provenzana ligt op ongeveer 1.800 m, boven aan de weg vanuit Linguaglossa; onze gids over de reis naar de Etna behandelt de rit en het gebrek aan openbaar vervoer.

Serracozzo: een grot, een spleet en een blik in de Valle del Bove

Voor een volle, zware dag aan de noordoostkant is pad 723 vanaf Rifugio Citelli de klassieker. Het park geeft 8 km op met een maximale stijging van 1.080 m, 5–6 uur, graad gemiddeld-hoog (E).

Wat het bijzonder maakt, is hoeveel het combineert:

  • Het begin. Het start rechts, al 100 m voor Rifugio Citelli, op 1.730 m, en klimt door de berkenbossen van de Etna.
  • De grot. Na ongeveer 20 minuten kom je bij de Grotta di Serracozzo, ontstaan langs een spleet bij de uitbarsting van 1971. De ingang is klein en vraagt voorzichtigheid, en alleen mensen met een helm en een zaklamp zouden naar binnen moeten gaan, ongeveer 50 m ver.
  • Het uitzichtpunt. Een steile klim brengt je daarna naar een balkon boven de Valle del Bove op 2.095 m, met magmagangen die daaronder als muren uit het landschap steken.

Sterke wandelaars kunnen vanaf 2.150 m doorgaan naar Rocca della Valle (2.738 m) of Pizzi Deneri (2.847 m), maar bij Rocca della Valle loopt de gemiddelde helling op tot bijna 50%. Dat stuk is alleen voor ervaren bergwandelaars.

Grotta del Gelo: de wandeling naar de ijsgrot

Pad 726 is de historische route naar een van de eigenaardigheden van de Etna: een grot die het hele jaar ijs bevat. De Grotta del Gelo ligt op 2.030 m in een uitgestrekt lavaveld van een uitbarsting die tien jaar duurde, van 1614 tot 1624.

Het park geeft het pad op als 3,35 km met een maximale stijging van 325 m, 2–3 uur, en deelt het in als hoog (EE). Je bereikt het via een pad dat op 1.707 m bij Passo dei Dammusi van pad 701 aftakt, en het gaat over verschillende soorten lava voordat je bij de grot komt. Volgens het park zijn april–mei de beste maanden voor deze wandeling.

Het ligt afgelegen. Om bij het begin te komen, moet je een lange aanloop over de Pista Altomontana afleggen, en het terrein is ruig. Zie het als een wandeling voor ervaren wandelaars, of ga met een gids.

De lange routes: Altomontana en de Sentiero Italia

Twee paden van het park zijn eerder reizen dan wandelingen:

  • Pad 701, de Pista Altomontana (Sentiero Italia). Het is 34 km met een maximale stijging van 500 m en duurt 2–3 dagen, graad gemiddeld (E). Het volgt een bosbouwweg op een gemiddelde hoogte van 1.750 m langs de west- en noordflank. Onderweg bieden verschillende boshutten wandelaars onderdak. Je kunt het in elk seizoen lopen, maar sneeuw of mist in de winter maakt het zwaarder, en dan moeten alleen ervaren, goed uitgeruste wandelaars eraan beginnen.
  • Pad 704, Piano Vetore – Piano dell’Acqua. Ongeveer 14 km met een maximale stijging van 1.300 m, een dag lopen, graad gemiddeld-hoog (E). Het is het deel van de Sentiero Italia dat over de zuidflank van de Etna loopt, langs Rifugio Sapienza en de Silvestri-kraters en langs de rand van de Valle del Bove, en het gebruikt in korte stukken ongeveer 2,5 km van de SP92.

Aan de oostkant loopt pad 724 over 27 km van Ballo, bij Zafferana Etnea, naar Passo Dammusi, met een maximale stijging van 1.350 m in 2–3 dagen. Ongeveer 45 minuten na het begin kom je langs de Ilice di Carrinu, een steeneik die 800 jaar oud zou zijn. Verderop gaat de route langs de Monti Sartorius, een rij kegels die ontstond bij de lavastromen van 1865.

De serieuze afdaling: Canalone della Montagnola

Pad 703 is een aftakking van het spoor naar de top die afdaalt in de Valle del Bove. Het park geeft 4,7 km op met een maximale stijging van 1.000 m, 2–3 uur, graad gemiddeld-hoog (E). Het daalt ongeveer 800 m af naar de bodem van de vallei, op ongeveer 1.700 m, door een geul van bijna puur vulkanisch zand.

Twee waarschuwingen van het park:

  • Omdat de geul zo steil en zanderig is, moet je de route als eenrichtingsroute zien: je gaat erlangs naar beneden, niet naar boven.
  • In de winter kan hij beijzeld en gevaarlijk zijn zonder de juiste uitrusting en technische vaardigheid.

Dit is een wandeling om te maken met iemand die hem kent.

Het spoor naar de top, en waar zelfstandig wandelen ophoudt

Pad 702 is het spoor naar de topkraters. Het is een onverharde weg voor terreinwagens met een speciale vergunning, die begint bij het kabelbaanstation op 1.910 m en op ongeveer 3.000 m rond het topgebied loopt. Het park geeft 24 km op met een maximale stijging van 1.200 m, een dag lopen, graad hoog (E).

Volgens het park kun je het spoor zelfstandig lopen als de vulkaan normale activiteit vertoont, maar de toegang wordt geregeld door verordeningen van de prefectuur en de burgemeesters, en boven hoogtes die worden vastgesteld op basis van de activiteit van de vulkaan is een erkende gids verplicht. In de praktijk ligt de grens al jaren vast:

  • Zuidkant: sinds augustus 2010 sluiten verordeningen de topzone vanaf 2.920 m, bij Torre del Filosofo, voor iedereen zonder gids.
  • Noordkant: de gesloten zone begint op 2.990 m, bij Punta Lucia.
  • Alleen bij daglicht: waar je in het topgebied zonder gids mag lopen, mag dat alleen van zonsopgang tot zonsondergang, zonder te bivakkeren.
  • Groepen met gids: de verordeningen, zoals de vulkaangidsen ze samenvatten, staan maximaal 10 personen per gids en 400 personen per dag in de begeleide zone toe.

Wil je naar de top, dan is een begeleide topwandeling het eenvoudigst: die gaat met de kabelbaan omhoog en loopt daarna richting de topkraters, die tours aanprijzen als ongeveer 3.400 m (een rond getal, geen gemeten hoogte). Korter is het pakket met kabelbaan en 4x4, dat eindigt met een wandeling met gids tot ongeveer 3.000 m. Beide staan uitgelegd in onze gids over de kabelbaan en de topregels, en op de tourpagina vergelijk je de actuele opties.

Wat je aantrekt en meeneemt op een wandeling op de Etna

De Etna is een hoge berg, ook als je het grootste deel omhoogrijdt. Het advies van de Civiele Bescherming aan wandelaars is kort: draag een winddichte jas en een pet tegen de zon, en neem water en eten mee. Voeg daaraan toe:

  • Goede schoenen. Vulkanisch zand en blokkenlava slopen sportschoenen en laten enkels zwikken. Wandelschoenen met goede grip zijn het minimum.
  • Laagjes. Ook in de zomer kan het op hoogte koud zijn. Kleed je voor de top, niet voor de parkeerplaats.
  • Zonbescherming. Donkere grond, ijle lucht en geen schaduw maken de zon fel.
  • Een hoofdlamp. Handig in elke lavagrot en onmisbaar als een wandeling uitloopt.
  • Een opgeladen telefoon. Het bereik is wisselend, maar bel in een noodgeval 112, het Europese alarmnummer.

Onze gids over wanneer je gaat en wat je aantrekt heeft een volledige paklijst per etappe.

Het weer, de bewolking en de vulkaan zelf

Twee dingen bepalen of een wandeling op de dag zelf een goed idee is:

  • Het weer. Mist en onweer zijn het grootste gevaar op open terrein zoals Schiena dell’Asino, en in de middag trekt het vaak dicht. Bekijk de verwachting voor de hoogte waarop je loopt op onze weerpagina voor de Etna, en begin vroeg.
  • De vulkaan. Sommige verschijnselen op de Etna zijn volkomen onvoorspelbaar en plotseling, dus ook bij het groene waarschuwingsniveau is het risico nooit nul. Check voor elke wandeling op hoogte de laatste waarschuwingen en verordeningen; ons artikel over webcams en vulkaanwaarschuwingen legt uit waar je de avond van tevoren naar kijkt.

Bij slecht weer of hoge vulkanische activiteit worden excursies met gids voor de veiligheid aangepast of afgelast. Loop je zelfstandig, pas dan dezelfde regel op jezelf toe.

Veelgestelde vragen

Kun je zonder gids naar de top van de Etna wandelen?

Nee. De topzone is gesloten voor zelfstandige bezoekers boven 2.920 m aan de zuidkant en 2.990 m aan de noordkant. Daaronder kun je veel paden zelf lopen, maar voor de topkraters heb je een gekwalificeerde gids nodig.

Wat is de makkelijkste wandeling op de Etna?

De Silvestri-kraters naast Rifugio Sapienza, waar je de onderste krater via een vrij eenvoudig pad bereikt. Monte Nero degli Zappini is het makkelijkste echte wandelpad, een rondje van 3 km met 130 m stijging.

Wat is de beste wandeling voor een halve dag?

Schiena dell’Asino. Ongeveer 3 uur heen en terug over de populaire route, met het mooiste uitzicht aan de zuidkant: recht de Valle del Bove in.

Is wandelen op de Etna gevaarlijk?

Op gemarkeerde paden onder de topzone zijn de grootste risico’s bij goed weer dezelfde als op elke berg: mist, kou, losse grond en verdwalen. De vulkaan voegt daar een risico aan toe dat nooit nul is, en daarom kan het topgebied alleen met een gids.